Op 15 september 2026 overleed Prof dr. Peter Paul van Rijk, jarenlang afdelingshoofd van de afdeling Nucleaire Geneeskunde van het UMC Utrecht, oud-voorzitter van de NVNG en EANM-congres president in 2003.
Zijn echtgenote, Dr. Gerda van Rijk-Zwikker, cardio-thoracaal chirurg en voormalig universitair hoofddocent bij het LUMC overleed kort tevoren op 10 september. Op hun beider wens heeft het aansluitende afscheid plaatsgevonden in intieme kring. Daardoor kwam voor vele nauwe collegae en bekenden het daaropvolgende dubbele overlijdensbericht nadien toch onverwacht binnen. Het leek de auteurs van dit schrijven voor en namens velen passend stil te staan bij de persoon en professionele verdiensten van Peter van Rijk, als gedreven en bezielend pionier van het vak in Nederland en ver daarbuiten.
Peter werd geboren op 3 juli 1944, in de Tweede Wereldoorlog. Sommige mijlpalen in zijn vele opleidingen en aanvullende studies omvatten: de opleiding geneeskunde in Utrecht (1964-1971) en aansluitend zijn legerdienst als eerste luitenant. Daarna is Peter fellow nucleaire geneeskunde in Utrecht tot 1977, het jaar waarin hij ook succesvol zijn PhD verdedigt. In 1981 doet hij een sabbatical als ”visiting scientist” aan de National Institute of Health in Bethesda, USA. In 1984 en 1985 volgt hij studies ziekenhuisbeleid in Tilburg en in 1994 -1995 realiseert hij een aanvullende Master of Arts (MA) op interactieve multimedia aan de Royal College of Arts in Londen. Kortom, grondige en brede studies en interesses.
Enkele hoogtepunten uit zijn vele functies die te vermelden zijn: Peter is afdelingshoofd nucleaire geneeskunde bij het UMC Utrecht (1984 -2007), gastprofessor aan de Universiteit Gent (2001- 2006), hoogleraar UMC Utrecht sinds 2003 en ontvangt een eredoctoraat aan de universiteit van Yantai in China in 2007. Hij is de voorzitter van de NVNG tussen 1994 en1999, met voor het eerst de uitrol van onderwerp gebonden secties. Peter is EANM-congres president (en destijds dé organisator en ex officio lid van de board) van EANM congres in 2003 in Amsterdam (3500 deelnemers). Na zijn emeritaat in Utrecht neemt hij nog enkele jaren het opleiderschap nucleaire geneeskunde op zich aan het LUMC (2011-2014). Kortom, grote verantwoordelijkheden en erkenning nationaal en internationaal.
Onder leiding van Peter ontwikkelt de afdeling in Utrecht een duidelijke focus op medische fysica, radionuclidentherapie en kwaliteit en is daarbij op deze gebieden een voortrekker en inspiratie voor vele collegae in binnen- en buitenland. Ter illustratie: gebruikmakend van een interne verhuizing benut Peter in 1989 deze kans voor de implementatie van de eerste volledige digitale afdeling nucleaire geneeskunde in Europa. Peter en zijn team pionieren in 1981 in een ”proof of principle” het eerste SPECT-softwarepakket in de wereld bij een cardiologische patiënt, gebruikmakend van een stationaire gammacamera waarbij dus de patiënt draaide. In 2001 verkrijgt zijn afdeling de eerste ISO-certificatie in de nucleair geneeskunde in Europa. De afdeling staat mede daardoor bekend als een gedegen opleiding nucleaire geneeskunde waarbij een hele nieuwe generatie voortrekkers en professionals in het vakgebied zijn gevormd. Peter biedt daarbij altijd veel support en ruimte voor het onderwijs en de groei van zijn medewerkers, intern en daarbuiten. Zo boost Peter bijvoorbeeld de ontwikkeling van een eerste onderwijsprogramma voor medisch nucleair werkers, waarbij hij zowel voorzitter van de betrokken board en docent was (1998-1999). Peter is ook stichtend lid (1978) van het Nucleair Geneeskundig Bulletin, het latere Tijdschrift voor Nucleaire Geneeskunde (TvNG). In latere jaren draagt hij bij met persoonlijke en historische artikelen voor het TvNG en is hij medegastredacteur van de jubileum editie van dit tijdschrift n.a.v. 50 jaar NVNG in 2018; hier werd de basis gelegd voor de recente oprichting van het Historisch Genootschap Nucleaire Geneeskunde. Peter heeft ook veel promovendi en hoogleraren gesteund en begeleid tijdens hun carrière. Kortom, Peter is visionair, gedreven en creatief, maar terzelfdertijd ook een opleider en mentor voor velen.
Peter en onlosmakelijk verbonden zijn echtgenote Gerda zijn niet enkel grootheden in hun professionele carrière, maar ook groots in hun veelzijdigheid. In zijn studentenjaren is Peter lid van de studenten roeivereniging Triton; na zijn emeritaat bouwt hij een kano en surfplanken voor kleinkinderen en volgt een molenaars opleiding. Hij zorgt er verder voor dat zijn adres in Heemstede onder liefhebbers ook een bekend treinstation wordt met een groot spoorwegennetwerk door de tuin heen, met Peter als de machinist van bijzondere treinen. Peter houdt ook van astronomie en alle honden (teckels) door de jaren heen krijgen de naam van een ster. Peter en Gerda zijn ook altijd zeer gastvrij. Zij delen vele mooie momenten gul en hartelijk in hun continue aandacht en support voor familie en vrienden, zelfs in tijden van persoonlijke tegenslagen.
Buitenshuis genieten Peter en Gerda ook van natuur (vooral als enthousiaste birdwatchers) en cultuur, dichtbij en verder. Ze genieten van verre reizen en dichterbij kiezen ze vaak het ruime sop, samen zeilend met hun boot (de Boreas) als metafoor voor hun leven en zoals nu blijkt ook voor hun overlijden; voorbij de horizon, maar wel samen. Zo staat het door hen zelf op het laatst samengevat op hun gemeenschappelijke rouwkaart. Zij leven voort in hun beide kinderen Erick en Maartje (die in Peters voetsporen trad als nucleair geneeskundige), hun 6 kleinkinderen, familie en in de herinnering van vele dankbare collega’s binnen de nucleaire geneeskunde.
Rudi Dierckx en Andor Glaudemans
