Voor u ligt het jaarlijkse themanummer van het Tijdschrift voor Nucleaire Geneeskunde, dit jaar verzorgd door de themagroep Infectie & Inflammatie van de NVNG. Het kalenderjaar loopt ten einde, de feestdagen komen eraan en we kruipen weer gezellig bij elkaar. Het is op die momenten, dat het eens te meer duidelijk wordt dat we niet alleen leven. We worden omringd door een rijke samenstelling van micro-organismen, van onszelf en van onze naasten, waarmee we continu in nauw contact staan. Omdat ons afweersysteem met grote precisie en gevoeligheid patrouilleert over de grensvlakken, zoals luchtwegen, maagdarmstelsel en huid, blijft het meestal bij een gezonde symbiose.
Toch is deze balans delicaat: in dit themanummer behandelen we de rol van nucleaire beeldvorming in verschillende situaties waar dit uit de pas is gaan lopen. Zo leren we uit de inaugurele rede van professor Bruggeman over de steeds veranderende wereld van schimmels, die in toenemende mate onze gezondheid beïnvloeden, en hoe de medische beeldvorming hier een rol in kan nemen. Hoe onze standplaats op de aardbol bepaald welke micro-organismen ons uitdagen, blijkt onder andere uit de niet-evenredige presentatie van mycobacteriële infecties bij immigranten. Collega’s van de Katholieke Universiteit Leuven in België en University of Pretoria in Zuid-Afrika beschrijven de huidige stand van zaken rondom het detecteren en volgen van mycobacteriële infecties middels PET/CT.
Daarnaast zijn patiënten met een kwetsbaar afweersysteem verhoogd vatbaar voor infecties en hebben daarbij vaker ondersteuning van vitale orgaanfuncties nodig op de intensive care afdeling (IC). In dit themanummer geven we een praktische handreiking voor het uitvoeren van PET/CT scans bij patiënten die opgenomen zijn op de IC, waarmee we pogen de aarzelingen, die soms bestaan ten aanzien van ‘radioactieve patiënten’, weg te nemen. Hierbij is er speciale aandacht voor commensale verwekkers, zoals bijvoorbeeld Staphylococcus aureus, berucht bij deze kwetsbare populatie.
Een ander uitdagend infectiologisch probleem, betreft de diagnostiek en behandeling van geïnfecteerde vaatprothese materiaal. Bij het ontbreken van voldoende evidence, bestaan er grote regionale variatie binnen Europa. Infectiologe Ilse Kouijzer van het Radboudumc en haar Oostenrijkse collega Barbara Hasse van de Universiteit van Zürich hebben een eerste stap gezet naar harmonisatie van beleid door het uitvoeren van een Delphi procedure. In dit themanummer reflecteren zij op dit proces, naar onze mening is een dergelijke aanpak van meerwaarde voor het inburgeren van nucleaire beeldvorming binnen infectieuze problematiek, waar de ‘expert opinion’ floreert.
Verder in dit themanummer laten we in de rubrieken ‘Dienst in de kijker’ en ‘Onderzoeker in de kijker’ collega’s aan het woord die in respectievelijk het primaten onderzoekscentrum in Rijswijk en aan de AmsterdamUMC met behulp van nieuwe tracers aan de meer fundamentele en vroeg-klinische kant van onderzoek werken. Waar muis en mens nogal van elkaar verschillen als het gaat om ons afweersysteem, komen primaten al een stuk dichter in de buurt en hebben zij vaker met dezelfde verwekkers te maken. Dit soort onderzoek is belangrijk voor nu en in de toekomst, zo vertelt Marieke Stammes. Ook zijn we ons na de feestdagen van 2019 pijnlijk bewust geworden van de impact op onze gezondheid wanneer virussen van dieren naar mensen worden overgedragen. Ruim vijf jaar later ervaren nog veel patiënten klachten na besmetting met het SARS-CoV-2 virus en Denise Visser vertelt hoe ze met nucleaire beeldvorming hoopt een bijdrage te leveren aan het ontrafelen van de onderliggende ziektemechanismen.
Tenslotte is bij de oprichting van de themagroep en haar presentatie op de najaarbijeenkomst 2024 de sterke wens naar voren gekomen om casuïstiek en handvatten ter beoordeling te delen. We sluiten dit themanummer dan ook af met een ‘pictorial overview’, waarin we voorbeelden en handvatten ter beoordeling van endocarditis en mycobacteriële bespreken. Hiermee komen we wat deze themagroep betreft aan bij wat onze vooruitzichten voor het nieuwe jaar: het onderbrengen van complexe infectiecasuïstiek in een toegankelijk platform, en het samen bespreken in (bijvoorbeeld) regionale bijscholingsavonden, staan hoog op onze agenda.
Dat is voor na de feestdagen, voor nu wensen we u, namens de themagroep, veel leesplezier en een gezond en voorspoedig nieuw jaar! ♦
Erik Aarntzen en Ben Bulten
